i NFR Testlerine Giriş

Fonksiyonel Olmayan Gereksinim (Non-Functional Requirement / NFR) testleri, bir yazılımın ne yaptığını değil, nasıl yaptığını ölçer: ne kadar hızlı, ne kadar güvenli, kaç kullanıcıyı aynı anda kaldırabildiği ve kullanıcı için ne kadar kolay/anlaşılır olduğu.

1 Performans Testi ve Temel Metrikler

Performans testi, bir sistemin belirli koşullar altında ne kadar hızlı, kararlı ve verimli çalıştığını ölçer. Aşağıdaki metrikler, hemen hemen her performans test raporunun temelini oluşturur:

2 Yük, Stres, Spike ve Dayanıklılık Testleri

Sistemin farklı yük koşullarındaki davranışını anlamak için dört temel test türü kullanılır. Her biri, farklı bir soruya cevap arar.

Örnek Araç: k6 ile Basit Bir Yük Testi Script’i

// yuk_testi.js - k6 ile 50 sanal kullanıcıyla 2 dakikalık yük testi
import http from 'k6/http';
import { check, sleep } from 'k6';

export const options = {
    vus: 50,           // eş zamanlı sanal kullanıcı sayısı
    duration: '2m',     // test süresi
};

export default function () {
    const res = http.get('https://api.ornek-magaza.com/urunler');
    check(res, { 'durum kodu 200': (r) => r.status === 200 });
    sleep(1);
}

3 Güvenlik Testi ve OWASP Top 10

Güvenlik testi, bir uygulamanın kötü niyetli kullanıcılara karşı verinin ve sistemin bütünlüğünü, gizliliğini ve erişilebilirliğini koruyup korumadığını doğrular. OWASP (Open Worldwide Application Security Project), en yaygın web güvenlik açıklarını “OWASP Top 10” listesiyle düzenli olarak yayınlar.

• 1

  Broken Access Control

  Kullanıcıların yetkisi olmayan verilere/işlemlere erişebilmesi (örn. URL’deki ID değiştirilerek başkasının siparişini görüntüleme).

• 2

  Cryptographic Failures

  Hassas verilerin (şifre, kart bilgisi) şifrelenmeden veya zayıf yöntemlerle saklanması/iletilmesi.

• 3

  Injection (SQL Injection, XSS)

  Kullanıcı girdisinin doğrulanmadan sorgu veya sayfa içine enjekte edilmesiyle veri sızdırma veya kod çalıştırma.

• 4

  Insecure Design

  Güvenlik düşünülmeden tasarlanmış mimari — sonradan yama ile tam çözülemeyen yapısal zafiyetler.

• 5

  Security Misconfiguration

  Varsayılan şifreler, gereksiz açık portlar, hata mesajlarında aşırı bilgi ifşası.

• 7

  Identification and Authentication Failures

  Zayıf parola politikaları, oturum yönetimi hataları, eksik çok faktörlü doğrulama (MFA).

Test Mühendisi İçin Temel Güvenlik Test Senaryoları

• Girdi doğrulama: Form alanlarına ' OR '1'='1 gibi SQL injection denemeleri yapılmalı.
• XSS testi: Metin alanlarına girilip çalıştırılıp çalıştırılmadığı kontrol edilmeli.
• Yetkilendirme testi: Bir kullanıcının URL/ID değiştirerek başka bir kullanıcının verisine erişip erişemediği test edilmeli.
• Oturum yönetimi: Çıkış yaptıktan sonra eski oturum token’ının geçersiz hale geldiği doğrulanmalı.
• HTTPS zorunluluğu: Hassas veri taşıyan tüm isteklerin şifreli (TLS) kanaldan geçtiği kontrol edilmeli.

4 Kullanılabilirlik (Usability) Testi

Kullanılabilirlik testi, bir uygulamanın hedef kullanıcılar tarafından ne kadar kolay öğrenilebildiğini, verimli kullanılabildiğini ve hata yapmaya ne kadar açık olduğunu değerlendirir. Jakob Nielsen’in 10 Kullanılabilirlik Sezgiseli (Usability Heuristics), bu alanda en çok referans alınan çerçevelerden biridir.

Kullanılabilirlik Testi Nasıl Ölçülür?

✓ Sonuç ve Öneriler

NFR testleri, “çalışıyor mu?” sorusunun ötesine geçip “iyi çalışıyor mu, güvenli mi, kullanıcı dostu mu?” sorularına cevap arar. Performans ve yük/stres testleri sistemin dayanıklılığını; güvenlik testleri verinin ve kullanıcının korunmasını; kullanılabilirlik testleri ise ürünün gerçek insanlar tarafından etkin şekilde kullanılabildiğini garanti eder.